Tik om te zoeken

7 Slimme beginnerstips van misdaadpodcaster Liz Luyben

Audio en podcasting

7 Slimme beginnerstips van misdaadpodcaster Liz Luyben

Schrijfster en journaliste Liz Luyben droomde al lang van een eigen podcast. Het werd de succesvolle Moord Podcast-serie Moord in de Trein. Liz leerde zichzelf podcasts maken en deelt 7 slimme tips voor wie het ook wil proberen.

“De moordenaar stak de jonge vrouw twintig keer en rolde het bloederige lijk toen in een kartonnen doos…”

Ik draai me nog eens lekker om en val al snel in slaap.

Al jaren luister ik bij het slapen gaan naar verhalen. Audioboeken of podcasts. En eigenlijk steeds vaker podcasts over waargebeurde misdaden. Waarom ik dat doe? Ik heb altijd graag naar verhalen geluisterd, als kind had ik platen met sprookjes, later heb ik jarenlang ’s nachts naar Mei van Gorter geluisterd. Op een bandje. Is het een verlangen naar een verhalenverteller rond een kampvuur, nog van toen mijn voorvaderen in grotten leefden? Wie weet. Ik vind het rustgevend, zo’n gruwelijke moord. Misschien is het ook het ritme: de beschrijving van de moord, de achtergrond van het slachtoffer en dan de ontknoping. Mijn brein weet wat het kan verwachten, alles is veilig, ik kan rustig gaan slapen.

In slaap vallen bij moord en doodslag

En zoals ik zijn er meer, veel meer. Vooral vrouwen vallen en masse in slaap bij de zoetgevooisde tonen van moord en doodslag. Uit Amerikaans onderzoek onder 6000 respondenten bleek minstens de helft van de ondervraagden in slaap te vallen bij een podcast. Vooral om hun gedachten tot zwijgen te brengen. Geef je hersens wat anders te doen dan alsmaar over je werk, je gezondheid of je vervelende buurman te malen: los bijvoorbeeld een moord op.

Vage plannen voor eigen podcast

Ik had al jaren vage plannen voor een eigen podcast, dat leek me nou het aller-, allerleukste. Maar waarover moest ik het in vredesnaam urenlang hebben? Vorig jaar was ik een boek aan het schrijven over een waargebeurde moord in 1921: Joop ter Heul en de Moord in de trein – komt in oktober dit jaar uit. En ik deed zo belachelijk veel onderzoek naar de details: waar dronken ze koffie? Wat voor hoed zou die mevrouw dan op gehad hebben? Hadden ze toen eigenlijk al oliebollen? In welke bibliotheek zou mijn hoofdpersonage een boek lenen? Maar ook breder: hoe zat het met wapenwetgeving begin 20e eeuw? Met de neutraliteit van Nederland tijdens de eerste wereldoorlog? Wie was Prins Hendrik?

En tadaaa! Een historische misdaadpodcast

1640540840976Ik weet nog dat ik bij Loe de Jong las dat een gemiddelde armlastige arbeider anno 1850 een levensverwachting had van dertig.

Dertig! Sommige arbeiders had een zevendaagse werkweek. Ook kinderen. Daar ben ik een week van ondersteboven geweest.

Enfin, ik werd er zelf zo door opgeslokt dat ik dacht: ha, al die historische weetjes, ik denk dat meer mensen dat leuk zouden vinden. En tadaaa. Dat vinden mensen dus heel erg interessant! Vandaar een historische misdaadpodcast met (heel) veel geschiedkundige weetjes.

Dit heb ik geleerd in mijn eerste seizoen

Ook plannen voor een podcast? Dit zijn zeven dingen die ik van mijn eerste seizoen geleerd heb:

Herhaling is je vriend

De meeste mensen zijn intussen iets anders aan het doen. De hond aan het uitlaten, naar hun werk aan het fietsen of hun badkamer aan het schoonmaken, dus ze volgen niet ademloos elk woord. Vat af en toe samen wat je al gezegd hebt, dan is het beter te volgen. Ook handig voor jezelf: wat heb ik eigenlijk allemaal al verteld en wat zou een luisteraar nog willen weten?

Praat. Langzamer.

Dat is prettiger om naar te luisteren en beter te verstaan. Sneaky tip: als je het echt niet lukt, langzamer praten, dan kun je dat tijdens de edit ook gewoon doen: je hele verhaal langzamer zetten.

Kies een onderwerp waar je het nog lang over wil hebben

Lijkt een enorme open deur, maar stel je voor dat je podcast een succes wordt, dan moet je het misschien nog wel jaren over goocheltrucs / marketing voor jonge vaders / Chinese thee hebben. Zorg dat je wat te melden hebt.

Begin. 

Jahaaa, alweer zo’n open deur! Maar ik weet uit ervaring dat ik in eerste instantie een heel ingewikkeld format met museumbezoeken in gedachten had, en allemaal interviews en misschien moest ik toch eerst een cursus volgen… Begin gewoon eens en kijk hoever je komt. Ik nam mijn eerste afleveringen op met een deken over mijn hoofd – deels omdat het koud was en deels omdat het ’t geluid van mijn Portugese, kerstmisvierende, buren dempte. Gewoon, op mijn laptop.

Inmiddels heb ik een podcast kit, met een mengpaneel. Dat klinkt inderdaad veel beter, maar zonder gaat het ook prima. Verlies je niet in de details, dat komt allemaal wel goed. Zet eerst je verhaal neer.

Everyone’s first podcast sucks

Wijze woorden die ik ergens op internet las:. iedereen’s eerste podcast is klote. Net als de eerste pannenkoek. Dat geeft niet, daardoor weet je wanneer de pan heet is, oftewel, wat je anders of beter kunt doen. Dat is buitengewoon leerzaam. En dat brengt me bij feedback, want dat heb je ook nodig:

Zoek een strenge luisteraar

Het is natuurlijk fijn als iedereen het schitterend vindt wat je rondbazuint, maar zeker in het begin kun je vast nog wel wat tips gebruiken. Zoek een kritische luisteraar die eerlijk tegen je zal zeggen als het saai is, of onverstaanbaar is. Ik bof met een hele strenge, doch rechtvaardige eerste luisteraar, die rücksichtslos hele stukken neersabelt. Ik heb dat nodig, jij waarschijnlijk ook.

“Maar ik vind alleen hele obscure dingen leuk…”

Hoera. Dan ben je een ‘niche’. Misschien geen duizenden volgers, maar hoe gaaf is het om het met honderd mensen over de avonturen van Jayce and the wheeled warriors te hebben?

Seizoen 1 was een daverend succes

Voor mij werkten deze tips en trucs: seizoen 1 van Moord Podcast was een daverend succes. Ik sta op nummer 18 van de 300 meest populaire misdaadpodcasts van Nederland en duizenden mensen hebben inmiddels geluisterd naar De moord in de trein. Hierin probeer ik met behulp van de luisteraars de moord op Mr. Jacques Wijsman uit 1921 op te lossen. Was het een boze ex? Een nijdige zakenpartner? Had Prins Hendrik er misschien wat mee te maken? Of was het dat gezonken goudschip…? Luister zelf naar Moord Podcast! En dat kan op Apple, Google en Spotify en overal waar ze podcasts uitzenden!

Liz Luyben

174857

 


Zwartwitfoto: Een man leest op straat op het Muntplein het weekblad De Zondagavond. Op de voorpagina nieuws over de onopgeloste moord op advocaat Wijsman in 1921. Foto uit 1936, Collectie Stadsarchief Amsterdam